Triển vọng về tour du lịch trên nền di sản cách mạng kháng chiến ở Kbang
10/07/2017
Khi nói đến tiềm năng du lịch Gia Lai, người ta thường nghĩ ngay đến di sản văn hóa các dân tộc trên địa bàn, với cồng chiêng, lễ hội, bến nước, nhà rông… hay những cánh rừng đại ngàn đã ăn sâu vào suy nghĩ của nhiều người khi tâm tưởng đưa họ đến với Tây Nguyên. Thế nhưng trên thực tế, Gia Lai còn có những điểm đến lý thú trên nền di sản cách mạng kháng chiến, nhưng lại mang những sắc thái rất riêng như Căn cứ địa cách mạng khu X (nay thuộc xã Krong, huyện Kbang) và Làng kháng chiến Stơr.
 
Thế hệ chúng tôi, những người sinh ra trong thập niên 60 của thế kỷ trước - thế hệ của những người lớn lên trong thời kỳ đất nước còn chiến tranh - có lẽ không một ai chưa từng nghe nói đến Anh hùng Núp, đến "Đất nước đứng lên"; và từ ấy, làng Kông Hoa trong tác phẩm của nhà văn Nguyên Ngọc - mà nguyên mẫu là làng kháng chiến Stơr - luôn làm cho chúng tôi khao khát được một lần bước chân đến cái nơi huyền thoại ấy.
Thế rồi chẳng biết duyên nợ thế nào mà ngay sau khi tốt nghiệp đại học, về Ty Văn hóa – Thông tin Gia Lai – Kon Tum tôi lại được phân công làm hồ sơ di tích Làng kháng chiến Stơr để đề nghị công nhận là di tích cấp quốc gia. Năm 1986, tôi xuống Stơr lần đầu khi vùng đất này còn vô cùng heo hút, con đường từ quốc lộ 19 vào làng mới (vị trí hiện nay của làng) chỉ hơn 8 km mà gập ghềnh dốc đá chênh vênh, dù là mùa nắng hay mưa thì hầu như cũng chỉ có thể đi bộ. Còn từ làng mới, lên làng cũ, nơi bok Núp bắn Pháp chảy máu thì phải mất cả buổi, men theo đường mòn ven suối Tơtung, đi qua nhiều ngọn đồi, khe suối mới đến nơi. Lúc ấy, chúng tôi chỉ mong có thể cắm một cái biển di tích ở nơi đây, để thế hệ mai sau có thể tìm đến được với địa điểm di tích này, chứ nào có dám mơ đến một ngày, nơi đây sẽ là một địa chỉ thu hút được khách du lịch.    
Thế mà trong nỗ lực của cả tỉnh và địa phương những năm qua, vùng đất Kbang xa xôi cách trở ở thập niên 80 của thế kỷ trước, như đã được kéo về gần hơn với phố thị, bởi hệ thống giao thông đã được đầu tư. Dù kinh phí không nhiều, nhưng trong những năm qua, di tích Làng kháng chiến Stơr đã được quy hoạch, đầu tư từng bước một cách thận trọng. Năm 2006, tại khu vực 2 của di tích, ngôi nhà rông do Sở Văn hóa – Thông tin thành phố Hồ Chí Minh tặng đã làm cho làng bớt đi vẻ quạnh quẽ. Năm 2011, sau gần 20 năm Làng kháng chiến Stơr được xếp hạng là di tích cấp quốc gia, nhân dịp chào mừng 97 năm ngày sinh Anh hùng Núp (2-5-1914 - 2-5-2011), công trình nhà lưu niệm Anh hùng Núp đã được khánh thành. Đây là ngôi nhà được xây dựng hiện đại theo kiểu dáng kiến trúc của nhà sàn Bahnar truyền thống, diện tích xây dựng 450m2, là nơi trưng bày về cuộc đời, sự nghiệp của Anh hùng Núp và truyền thống đấu tranh bất khuất của dân làng Stơr.  Sau thời gian đầu vắng vẻ, Nhà lưu niệm Anh hùng Núp đã dần có khách tham quan và trở thành trung tâm sinh hoạt văn hóa, giáo dục truyền thống của huyện Kbang và của tỉnh.
Để Làng kháng chiến Stơr thật sự trở thành một điểm đến hấp dẫn, theo quy hoạch đã được UBND tỉnh phê duyệt, trong những năm gần đây, hạng mục quan trọng và khó khăn nhất của công trình đã được triển khai, đó là hạng mục tái hiện lại toàn cảnh Làng kháng chiến Stơr, với 7 nóc nhà có tỷ lệ 1/1 (như nhà thật), trên đỉnh núi Ta-gu xa xôi, tại không gian làng mới. Để bắt tay vào việc này, huyện Kbang đã thận trọng tổ chức một cuộc hội thảo, mời các cơ quan chức năng, các nhân chứng về đóng góp ý kiến để hoàn thiện bản vẽ. Đặc biệt trong hội thảo này, nhà văn Nguyên Ngọc cũng được mời về và tham gia chuyến khảo sát địa điểm dự kiến sẽ phục dựng làng kháng chiến tại di tích, trên một sườn đồi có cảnh quan tương tự như làng cũ.
Đến nay, về cơ bản làng kháng chiến Stơr đã được tái hiện. Huyện đã vận động 5 hộ dân về sống tại làng, đó là những nghệ nhân giỏi đan lát, dệt vải… hai ngôi nhà còn lại, cùng với ngôi nhà rông do thành phố Hồ Chí Minh tặng, theo dự tính sẽ là những địa chỉ để du khách có thể nghỉ lại qua đêm, thưởng thức rượu cần, cơm lam, gà nướng… cùng cồng chiêng và những điệu soang bên ánh lửa bập bùng hoặc nghe truyện làng Stơr nhiều lần dời làng theo bok Núp, theo cách mạng đánh giặc. Những người Bahnar của làng Stơr – cũng là những nghệ nhân dân gian – được chọn lên ở trong khu vực làng mới phục dựng - phấn khởi nói với chúng tôi:  "Từ 2 tháng nay lên sống trên làng mới, chúng tôi cố dệt nhiều thổ cẩm, đan nhiều gùi, trước là để trưng bày cho đẹp, sau là để phục vụ du khách. Mỗi lần có khách đến, chúng tôi vui lắm". Dân làng cho biết, mấy tháng nay, ngày nào làng cũng được đón khách. Có lẽ vì vậy mà địa điểm Làng kháng chiến Stơr được xếp trong Top 10 điểm đến hấp dẫn của tỉnh Gia Lai năm 2017 do VietKings vừa chính thức công bố.
Cùng với làng kháng chiến Stơr, di tích Căn cứ địa cách mạng Khu X tỉnh Gia Lai (nay nằm trong địa phận xã Krong, huyện Kbang) với các địa điểm: cơ quan Tỉnh ủy, Cơ quan Tỉnh đội, cánh đồng Ban Kinh – Tài bên thác Đak Bok và 2 trạm giao bưu  của tuyến hành lang trung ương đi qua địa bàn Gia Lai nằm bên suối Knia và sông Ba với dấu tích cầu dây, bếp hoàng cầm… nép dưới những cánh rừng cũng là một điểm đến đã được nhiều người quan tâm hơn nhờ có con đường trải nhựa vào đến tận trung tâm xã Krong – thị trấn Dân chủ xưa.
Trong chương trình hợp tác giữa Sở VHTTDL Gia Lai với Sở Du lịch thành phố Hồ Chí Minh, ngày 22 tháng 7 tới đây, nhân dịp huyện Kbang tổ chức Liên hoan cồng chiêng cấp huyện, sẽ đón đoàn khách quan trọng từ thành phố Hồ Chí Minh do Sở Du lịch thành phố Hồ Chí Minh dẫn đầu cùng các doanh nghiệp du lịch của thành phố sẽ đến với Kbang, khảo sát các di tích Căn cứ địa cách mạng khu X và Làng kháng chiến Stơr. Hy vọng đó sẽ là điểm khởi đầu để mở ra một triển vọng mới cho du lịch Gia Lai nói chung, tour du lịch trên nền di sản cách mạng kháng chiến ở Kbang riêng.

T.s Nguyễn Thị Kim Vân (Giám đốc Bảo tàng tỉnh)
bieutuongdulich-(2).png




Copyright © 2012 Bản quyền thuộc về Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai
Phát triển bởi Trung tâm Công nghệ thông tin và Truyền thông Gia Lai.
Chịu trách nhiệm: Phan Xuân Vũ - Giám đốc Sở, Trưởng Ban biên tập
Điện thoại:  0269.3824399  -  Fax:  0269.3715058
Email: vhttdlgialai@gmail.com (nhận tin bài)
hoặc svhttdl@gialai.gov.vn (nhận công văn)
Giấy phép số: 06/GP-TTĐT Ngày 01 tháng 7 năm 2016  của Sở Thông tin và Truyền thông tỉnh Gia Lai.