ĐỘC ĐÁO HOA VĂN TRÊN THỔ CẨM CỦA NGƯỜI BAHNAR Ở GIA LAI
Gia Lai là quê hương của nhiều dân tộc thiểu số cùng chung sống, mỗi dân tộc đều có bản sắc văn hóa độc đáo rất riêng và thổ cẩm cũng vậy.Trong lịch sử tồn tại và phát triển của mình, người Bahnar  đã tạo ra những giá trị văn hóa đặc sắc, trong đó có nghề dệt thổ cẩm. Chỉ bằng một bộ khung gỗ và sa quay kéo sợi đơn giản nhưng qua sự khéo léo của các cô gái miền sơn cước đã tạo nên những tấm thổ cẩm phản ánh giá trị văn hóa, truyền thống đặc trưng.
 Về màu sắc trên thổ cẩm Bahnar thì màu đen được chọn làm màu nền chủ đạo kết hợp với các màu đỏ, trắng điểm thêm một ít màu vàng, xanh tạo ấn tượng mạnh mẽ nhờ sự tương phản. Mỗi màu sắc hoa văn thể hiện trên trang phục đều mang  ý nghĩa khác nhau theo quan niệm của người Bahnar. Màu đen thể hiện cho đất đai, sự sinh sôi nảy nở từ đất. Màu đỏ là màu của lửa tượng trưng cho sức sống, niềm đam mê và tình yêu. Màu trắng đại diện cho nét đẹp hồn nhiên, thanh khiết, khát vọng và ước mơ. Màu vàng biểu hiện của ánh sáng mặt trời là sự kết hợp hài hòa giữa con người và thiên nhiên. Màu xanh là màu của trời, màu của lá cây là niềm tin, hy vọng vào cuộc sống. Mỗi màu sắc lại đan xen với nhau tạo sự tương phản tinh tế, độc đáo đem lại vẻ huyền bí và quyền lực hơn cho trang phục
 

Tôi và Pơ thi
Người Jrai chiếm số dân hơn 30% số lượng dân cư trong cộng đồng các dân tộc tại tỉnh Gia Lai. Họ có nền văn hóa truyền thống đặc sắc thể hiện qua âm nhạc, văn học dân gian, trang phục, nhạc cụ, kiến trúc, ẩm thực và đặc biệt là lễ hội. Theo nhà nghiên cứu văn hóa Đặng Nghiêm Vạn hiện người Jrai chia 5 nhóm phân bố rải rác theo khu vực trong tỉnh gồm: Nhóm Jrai Chor sinh sống ở khu vực thung lũng lòng chảo Cheo Reo tại các huyện Ia Pa, Ayun Pa; Nhóm Jrai Hdrung (tên một ngọn núi lửa đã tắt, núi Hàm Rồng) cư trú ở khu vực Đông Bắc TP.Pleiku, các huyện Chư Păh, nửa huyện Chư Prông và Tây huyện Đăk Đoa; Nhóm Jrai Aráp ( Aráp tên con voi 4 ngà trong một câu chuyện huyền thoại) cư trú tại vùng phía Bắc Pleiku và huyện Chư Păh tiếp giáp với khu vực cư trú của người Bahnar; Nhóm Jrai Mthur chủ yếu sống ở huyện Krông Pa tiếp giáp với người Ê Đê và người Chăm; Nhóm Jrai Tbuăn (Tbuăn là chỉ vùng Jrai có người nghèo khó) sinh sống chủ yếu ở Chư Prông và Đức Cơ dọc biên giới Việt Nam – Campuchia, dọc sông Sê San... Người Jrai có nhiều nghi lễ về nông nghiệp và vòng đời, trong nghi lễ vòng đời thì tang ma là một nghi lễ quan trọng do vậy nó được tổ chức khá tốn kém. Với người Jrai, chết không có nghĩa là hết mà là về với thế giới bên kia, về với ông bà tổ tiên. Người Jrai quan niệm rằng con người sống có linh hồn (bơngat). Vậy nên trong đời người có nhiều tập tục liên quan đến sự sống đặc biệt là ma chay. Người chết là do hồn bị yang (thần linh) bắt nhốt. Lúc đau ốm phải tìm thầy cúng đi tìm hồn về trả lại cho người sống. Khi sống, con người gắn bó với gia đình, họ hàng, plơi. Khi chết, con người phải về sống ở thế giới atâu (làng ma) để có thể tái sinh thành kiếp khác. Khi chết, thân xác bị hư nát, tiêu hủy thì hồn vẫn tồn tại. Khi chết, linh hồn sẽ biến thành ma (atâu). Atâu cũng có buôn làng, nhà cửa, cũng cần được ăn uống sinh hoạt như trên trần gian. Vậy nên người sống phải chia của và cũng cần tái tạo nhiều thứ như trong đời sống thật. Bởi vậy ma chay được tiến hành nhiều nghi lễ phức tạp, gắn với phong tục tập quán như Lễ bỏ mả (pơ thi). Đây là môi trường để thể hiện và duy trì các loại hình văn hóa  dân gian như múa, văn học, âm nhạc, nghệ thuật tạo hình, kiến trúc ... Tôi vừa được anh kết nghĩa nghệ nhân tạc tượng gỗ dân gian Rơ Lan Mít người Jrai Tbuăn làng Klă, xã Ia Kly huyện Chư Prông gọi về dự một lễ pơ thi (bỏ mả) khá lớn của dòng họ vợ anh. Lễ bỏ mả lần này tiễn biệt 9 người nằm dưới mộ, họ chết ở nhiều thời điểm khác nhau, chôn chung trong một nhà mả nhưng đến bây giờ dòng họ mới có khả năng góp công, góp của làm lễ chia tay. Lễ bỏ mả là nghi lễ cuối cùng trong vòng đời con người, lễ này có thể tiến hành sớm nhất là một năm kể từ ngày người trong gia đình mất, thông thường người Jrai bỏ mả sau 3 năm hoặc lâu hơn tùy theo điều kiện kinh tế của gia đình. Lễ bỏ mả được coi là đỉnh điểm của mùa lễ hội ở Tây Nguyên, đây là lúc người chết được hồi sinh, người sống được giải phóng và là một chuỗi ngày của trình diễn nghệ thuật truyền thống và ẩm thực dân gian độc đáo. Sau lễ này người sống sẽ không qua lại thăm viếng chăm sóc nhà mồ nữa, sẽ bỏ dứt mồ để hồn người chết về hẳn với tổ tiên ở làng ma và người sống tiếp tục vui sống cuộc đời trần thế. Người Jrai quan niệm để người chết an lòng, thanh thản ra đi người sống phải làm lễ bỏ mả với tất cả khả năng vật chất, tinh thần mà gia đình, dòng họ và cộng đồng có thể có được. Lễ bỏ mả ở làng Klă năm nay dòng họ Rơ Lan đập 14 bò, 2 trâu và nhiều heo lớn/nhỏ, nhà mồ được xây sửa lại sạch đẹp, dọc bên phải nhà mồ được trang trí một hàng tượng gỗ người cao từ 1m -1m5, sơn màu, đủ kiểu dáng, nét biểu cảm sinh động, nhà mồ này không dựng cột klao, kut, giá cúng làm khá đơn giản do bây giờ gỗ hiếm. Những người thân đã chia của cho người chết đủ đầy từ quần áo, khố, váy, gùi, bầu nước, ché, rựa, nồi... Theo phong tục, mỗi người chết được cúng một con trâu/bò, gà sống, cơm lam, gan, thịt thăn của heo, trâu, bò cắt nhỏ đút trong ống lồ ô và nhiều thứ vật dụng sinh hoạt khác, phía bên ngoài, trước mỗi đầu mộ đều đặt tượng gỗ, trồng cây chuối, cây dứa, mía và cây pơ lang... Họ tin rằng, khi nhà mồ theo thời gian nắng mưa khắc nghiệt hoang tàn, sụp đổ thì những cây cối được trồng kia sẽ lớn lên, là dấu hiệu để nhận biết đó là nơi an nghỉ của ông bà tổ tiên mình. 

LỄ PƠ KONG - NÉT ĐẸP VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG CỦA NGƯỜI BAHNAR
Mỗi lần về nhà lại được chứng kiến niềm vui của gia đình cũng như các sự kiện của buôn làng gần xa, lần này về cũng vậy tôi được tham dự lễ Pơkong ở nhà ông Y Thương, bà Nay Nhoa là ông bà ngoại của cô dâu tại Plei Kto, Kon Gang, Đăk Đoa, Gia Lai. Gia đình, bà con hai họ cũng như dân làng trong không khí vui mừng chia sẻ hạnh phúc cho đôi bạn trẻ. Ngoài tính cộng cảm mọi người còn chia sẻ với chủ nhà nắm gạo, cái ghè, con gà, bó rau…tùy thuộc vào điều kiện hoàn cảnh của mỗi gia đình khi đến chia vui cùng chủ nhà nơi tổ chức lễ Pơkong.
 

ĐI TÌM LỜI GIẢI CHO CỘT KUT, KLAO TRONG NHÀ MỒ CỦA NGƯỜI JRAI M’THUR
Cũng như các dân tộc khác trên thế giới, người sống quan niệm về thế giới thần linh, mà quỷ, hồn người chết…như thế nào thì khi làm ma cho người chết người ta cũng thực hiện những nghi thức tương ứng với quan niệm ấy. Cùng với mục đích của tang ma là làm “bằng lòng” người  đã chết, vì vậy trên cơ sở những quan niệm của mình về thế giới hồn ma, người Jrai M’Thur đã làm ra những ngôi mộ hết sức độc đáo vưa vui tươi, sinh động vừa uy nghi trang trọng.
 

Sản phẩm “Tái hiện Hội hát cầu Huê của người Việt vùng An Khê” đạt giải phụ nữ sáng tạo 2015
Theo công văn số 915/ ĐCT – VP ngày 30/9/2015 của Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam về việc triệu tập đại biểu tham dự các hoạt động kỷ niêm 85 năm thành lập Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, nhân kỷ niệm 85 năm ngày thành lập Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam (20/10/1930 – 20/10/2015), Đoàn chủ tịch TW Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam tổ chức chuỗi hoạt động: Diễn đàn phụ nữ Việt – Hàn; Trao giải thưởng phụ nữ Việt Nam; Triển lãm Phụ nữ và sáng tạo 2015 và Hội nghị Tổng kết Đề án Hỗ trợ phụ nữ học nghề, tạo việc làm giai đoạn 2015 – 2020. 

HỘI THẢO DI TÍCH LỊCH SỬ KHU LƯU NIỆM NHÀ GIÁO NAY DER
Sáng ngày 25/9/2015, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai đã phối hợp cùng UBND thị xã Ayun Pa tổ chức hội thảo về di tích lịch sử - văn hóa Khu lưu niệm nhà giáo Nay Der. 

Của hồi môn độc đáo của người phụ nữ Bahnar
Hình ảnh gây tò mò và ấn tượng đối với tôi trong lần đặt chân đến làng Tờ Nùng, xã Ya Ma, huyện Kông Chro là những đống củi được xếp ngay ngắn, gọn gàng bên góc nhà hay dưới gầm mỗi căn nhà của đồng bào dân tộc Bahnar ở đây. Sau khi đi một vòng quanh làng để tìm hiểu, tôi thấy hầu như nhà nào cũng có và đằng sau những đống củi đó là một nét đẹp văn hóa của người phụ nữ đồng bào dân tộc thiểu số nơi đây nói riêng và phụ nữ Tây Nguyên nói chung.

HỎI ĐÁP PHÁP LUẬT VỀ TỐ CÁO
Câu hỏi 1. Tố cáo là gì?

HỎI ĐÁP PHÁP LUẬT VỀ QUẢNG CÁO
Câu hỏi 1. Theo quy định của pháp luật thì khái niệm “quảng cáo” được hiểu như thế nào? Nội dung quản lý nhà nước về hoạt động quảng cáo được quy định cụ thể là gì?

Sự khác biệt giữa trang phục truyền thống của dân tộc Jrai và Bahnar tỉnh Gia Lai
Trang phục là một nhu cầu vật chất quan trọng trong đời sống nói chung và của 2 dân tộc bản địa tỉnh Gia Lai nói riêng, thể hiện nhận biết nền văn hóa môi trường, con người và quan trọng hơn cả là phân biệt giữa dân tộc này với dân tộc khác. Với tính chất thực dụng, nó là một sản phẩm; dưới góc độ thẩm mỹ, nó là một tác phẩm nghệ thuật thể hiện lối sống sinh hoạt, tâm linh cũng là giá trị văn hóa được hình thành qua các thời kỳ lịch sử phát triển lâu đời của mỗi dân tộc.
 
Trên thực tế một số cán bộ, viên chức và nhân dân đã và đang sinh sống trên địa bàn Gia Lai rất lâu nhưng vẫn chưa phân biệt được trang phục Jrai, Bahnar khác và giống nhau. Bài viết này mong muốn giới thiệu cơ bản về sự giống và khác nhau của trang phục truyền thống Jrai và Bahnar.

Sự giống nhau
 
Trang phục truyền thống của người Jrai, Bahnar ở Gia Lai có “nhiều nét chung, tương đồng từ khâu sản xuất nguyên liệu, phương thức làm ra vải mặc, y phục được làm bằng chất liệu thổ cẩm do người phụ nữ tự dệt, trang phục truyền thống gồm áo, váy dành cho nữ; áo (áo nữ chui đầu, không sẻ cổ, ngắn tay hoặc dài tay), khố dành cho nam; ngoài ra còn có một số vật dụng đi kèm như tấm choàng, khăn đội đầu, đồ trang sức của nữ như hoa tai, vòng cổ, vòng tay.

Displaying results 41-50 (of 91)
 1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 - 10 
bieutuongdulich-(2).png




Copyright © 2012 Bản quyền thuộc về Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai
Phát triển bởi Trung tâm Công nghệ thông tin và Truyền thông Gia Lai.
Chịu trách nhiệm: Phan Xuân Vũ - Giám đốc Sở, Trưởng Ban biên tập
Điện thoại:  0269.3824399  -  Fax:  0269.3715058
Email: vhttdlgialai@gmail.com (nhận tin bài)
hoặc svhttdl@gialai.gov.vn (nhận công văn)
Giấy phép số: 06/GP-TTĐT Ngày 01 tháng 7 năm 2016  của Sở Thông tin và Truyền thông tỉnh Gia Lai.