MỘT SỐ NGHI LỄ ĐỜI NGƯỜI CỦA NGƯỜI JRAI XƯA
Người Jrai xưa kia quan niệm rằng đời người là một vòng luân hồi, con người sinh ra lớn lên và chết đi trải qua vài kiếp sống khác rồi trở lại làm người và họ cho rằng con người không chỉ có kiếp sống thực tại mà còn cả hồn ma. Nhưng giữa hai kiếp sống này không có sự khác biệt, có chăng là hai cuộc sống trái ngược nhau. Tuy nhiên cuộc sống thực tại được người Jrai nhìn nhận như một sự khởi nguồn, bắt đầu từ sự kết hợp giữa xác và hồn, cho nên khi được sinh ra, đứa trẻ đã có sự quan tâm chú ý của gia đình và cộng đồng mong muốn có người con khoẻ, đẹp. Muốn vậy thì phải cầu xin thần linh ban cho sức mạnh và vẻ đẹp. Do đó từ khi sinh ra, lớn lên và chết đi con người phải trải qua một số lễ nghi trong cuộc đời của mình.

Về một bài thơ của… Anh hùng Núp
Theo giấy tờ, ông Đinh Núp tên thật là Sar, sinh ngày 02/5/1914, tại xã Tơtung, huyện Kbang, tỉnh Gia Lai ngày nay. Với thành tích dựng làng kháng chiến, lãnh đạo du kích chống thực dân Pháp xâm lược, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân năm 1955. Ông mất ngày 10/ 7/1999. Tôi vẫn còn nhớ rõ, đám tang ông có rất nhiều người dự, đủ mọi thành phần, chen chân chật kín các con đường Trần Hưng Đạo, Hùng Vương của thị xã Pleiku khi đó, nhưng khá trật tự. Thực sự là hàng ngàn người đã tiễn đưa ông ra nghĩa trang với một niềm thành kính, ngưỡng mộ thật sự.

THƯ VIỆN TỈNH GIA LAI GIỚI THIỆU SÁCH NHÂN KỶ NIỆM 41 NĂM NGÀY GIẢI PHÓNG MIỀN NAM, THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC (30/4/1975 - 30/4/2016)
Nhân kỷ niệm 41 năm ngày Giải phóng Miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2016), Thư viện tỉnh xin trân trọng giới thiệu đến bạn đọc bộ sách “Những sự kiện lịch sử Việt Nam từ 1945-2010” với 12 tập, được chia theo 12 tháng do nhóm tác giả Minh An, Bình An biên soạn; được Nhà xuất bản Thanh Niên ấn hành năm 2010 với khổ 21cm.

Đến với Lễ hội cầu mưa làng Rbai A-B, xã Ia Piat, huyện Phú Thiện
Tôi đến với Lễ hội cầu mưa làng Rbai A-B, xã Ia Piat, huyện Phú Thiện vào đợt nắng hạn lâu ngày, những ngày tháng tư cái nắng đổ lửa như thiêu đốt mọi thứ, tiết trời khô khốc, hanh hao theo suốt chúng tôi trong cuộc hành trình dự lễ. Cả làng như hòa mình vào ngày hội lớn, già trẻ lớn bé mỗi người một việc ríu rít chuyện trò vang cả một góc làng, và chúng tôi, những người khách phương xa đến cũng phấn khích và hồi hộp không kém để được “tận mục sở thị” chứng kiến lúc nghi thức lễ chính thức bắt đầu.

LỄ BỎ MẢ - MỘT SỐ HỆ LỤY CẦN QUAN TÂM
Lễ bỏ mả tiếng Bahnar gọi là Tuk bơ xat; Jrai gọi là Pơ Thi có nghĩa là “bỏ mộ” hay là “bỏ mả” là một trong những lễ hội lớn nhất và quan trọng nhất trong đời sống tình cảm, tinh thần, tâm linh cũng như xã hội, cá nhân, gia đình và cả cộng đồng. Lễ bỏ mả của người Bahnar, Jrai có những sắc thái văn hóa khác biệt với các dân tộc khác ở Tây Nguyên. Nhiều hoạt động nghệ thuật dân gian, như hát giao duyên, diễn xướng, đối đáp, tạc tượng, múa rối (Brưm Bram), múa xoang, đánh chiêng được diễn ra... Bên cạnh đó các tiến trình nghi thức lễ bỏ mả của người Bahnar, Jrai trong quan niệm thế giới thần linh của người Bahnar mang đậm tính tâm linh do đó có những nét văn hóa độc đáo cổ xưa cần được các thế hệ tham gia vào cùng với cộng đồng gìn giữ va bảo tồn những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của người Bahnar, Jrai trên địa bàn tỉnh Gia Lai. Bên cạnh truyền thống tốt đẹp ấy không tránh khỏi một số hệ lụy sau lễ bỏ mả với những trăn trở khi bản thân được chứng kiến những cá nhân, gia đình, dòng họ sau lễ bỏ mả phải đối mặt với vô số điều lo lắng về vật chất, sức khỏe…

ĐỘC ĐÁO ĐÀN T’RƯNG CỦA NGƯỜI JRAI
Với người Tây Nguyên nói chung và người Jrai nói riêng, âm nhạc  là một nguồn cổ vũ lớn trong đời sống sinh hoạt hằng ngày. Trong kho tàng nhạc khí của Tây Nguyên, đàn T’rưng được xem như là một loại nhạc khí có âm thanh độc đáo vang lên những bản giao hưởng ngọt ngào mang đậm bản sắc núi rừng Tây Nguyên.
Cái tên “T’rưng” xuất phát từ tiếng Jrai, lâu ngày trở nên quen thuộc với mọi người. Đàn T’rưng được xếp vào loại nhạc cụ thân vang, do rất nhiều ống đàn hợp thành. Đặc biệt, những ống đàn này được làm từ những ống  lồ ô khô, có độ dài ngắn, to nhỏ khác nhau. Nhìn chung ống lồ ô có đường kính từ 3-4cm, dài từ 40-70 cm. 
 

ĐẶC SẮC LỄ HỘI QUÝ XUÂN CỦA NGƯỜI VIỆT VÙNG AN KHÊ
Trong đời sống tín ngưỡng và tâm linh của người Việt, đã từ lâu lễ cúng đình chiếm một vị trí rất quan trọng trong sinh hoạt làng xã. Đó là một nghi lễ thiêng liêng được tổ chức định kỳ hàng năm và diễn ra một cách khá trang nghiêm sùng kính. Đi đôi với lễ cúng đình, không thể thiếu hội làng truyền thống .
 

LỒ Ô TRONG ĐỜI SỐNG CỦA NGƯỜI BAHNAR VÀ JRAI
Lồ ô ở Tây Nguyên nói chung và Gia Lai nói riêng được gọi rất nhiều tên gọi khác nhau nhưng câu gọi gần gũi nhất với người Bahnar, Jrai là Lồ ô nó thuộc họ tre nứa được mọc rất nhiều ở Tây Nguyên. Đối với người Bahnar, Jrai thì cây lồ ô không thể tách rời cuộc sống của họ. 

ĐÌNH TRONG TÍN NGƯỠNG THỜ THẦN THÀNH HOÀNG CỦA LƯU DÂN NGƯỜI VIỆT TRÊN ĐẤT GIA LAI
Thờ thần Thành hoàng là tín ngưỡng có từ lâu đời của người Việt, thể hiện đạo lý sống của hậu thế với bậc tiền bối vốn là những người có công với làng xóm, đất nước. Thần Thành hoàng là vị thần tối linh, có thể bao quát, chứng kiến toàn bộ đời sống của dân làng; bảo vệ, phù hộ cho dân làng có cuộc sống ấm no, hạnh phúc; với ý nghĩa đó từ lâu thần Thành hoàng đã có vai trò quan trọng trong đời sống tâm linh của người Việt ở mọi miền trên đất nước ta. Lưu dân người Việt đến Gia Lai từ cuối thế kỷ XVII đã tái lập tín ngưỡng thờ thần Thành hoàng với mong muốn được phủ hộ để có cuộc sống an cư lạc nghiệp, đồng thời tạo đức tin vượt qua những khó khăn, bất trắc khôn lường ở vùng đất mới. 

Lễ cầu mưa của đồng bào Jrai
Trong các nghi lễ của người Jrai, lễ hội cầu mưa là một trong những lễ hội quan trọng, là sự kiện mang ý nghĩa tâm linh, cầu mong thần linh cho mưa thuận gió hoà, mùa màng bội thu, cuộc sống ấm no hạnh phúc. Hàng năm, cứ vào mùa trồng tỉa (khoảng tháng 4 dương lịch) người Jrai lại tiến hành lễ cầu mưa. Đây là một trong những nghi lễ nông nghiệp đặc trưng, tiêu biểu trong đời sống kinh tế cũng như văn hóa tinh thần của đồng bào Jrai, được lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.
Người Jrai trong khu vực ảnh hưởng của các Pơtao Apui (Vua Lửa) tin rằng nhờ “chiếc gươm thần” làm vật trung gian, Pơtao Apui là người duy nhất có thể liên hệ với thần linh để gọi mưa về tưới mát ruộng rẫy. Để chuẩn bị cho lễ hội cầu mưa, dân làng phải chuẩn bị đầy đủ các lễ vật như một ghè rượu, nến (nến se bằng sáp ong), gạo, muối và thịt được bày trang trọng trên một phên tre. Vào lễ, Tlăo đing (người cắm cần rượu phụ tá quan trọng nhất của Pơtao) ngồi hướng về phía lễ vật, cắm chiếc cần rượu cúng của Pơtao Apui vào ghè rượu, đầu cần xoay về phía người cắm. Khi việc chuẩn bị xong xuôi, Tlăo đing  xoay đầu cần về phía đối diện, cuối lạy ba lần rồi ra thắp nến. Pơtao Apui ngồi vào thế chỗ Tlăo đing, lạy ba lạy chào thần linh rồi dùng tay phải tự múc nước bằng chiếc chén đồng rồi rót vào ghè rượu. Trong khi tay phải rót nước, tay trái Pơtao luôn cầm lấy cổ tay phải – thể hiện lòng tôn kính của người cúng với thần linh. Vừa khấn, ông ta vừa lấy gạo trong tô vãi ra chiếu để mời Thần Núi, Thần Sông, Thần Gỗ, Thần Đá,… cùng về dự lễ. Rồi vẫn tay trái nắm cổ tay phải Pơtao ném ba lần ra phía trước. Mỗi lần ném thịt là một lần Pơtao đọc một điều cầu xin. Tiếp theo, Pơtao Apui hút rượu trong ghè, rót vào lòng bàn tay, trong tay có sẵn một miếng thịt gà, một miếng gan gà, một miếng sáp ong và một ít gạo.ư
 

Displaying results 31-40 (of 91)
 1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 - 10 
bieutuongdulich-(2).png




Copyright © 2012 Bản quyền thuộc về Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai
Phát triển bởi Trung tâm Công nghệ thông tin và Truyền thông Gia Lai.
Chịu trách nhiệm: Phan Xuân Vũ - Giám đốc Sở, Trưởng Ban biên tập
Điện thoại:  0269.3824399  -  Fax:  0269.3715058
Email: vhttdlgialai@gmail.com (nhận tin bài)
hoặc svhttdl@gialai.gov.vn (nhận công văn)
Giấy phép số: 06/GP-TTĐT Ngày 01 tháng 7 năm 2016  của Sở Thông tin và Truyền thông tỉnh Gia Lai.